ग्रामीण रुग्णालयापासून एकात्मिक समुदाय विकासाच्या आदर्श मॉडेलपर्यंत, अपोलो फाऊंडेशनच्या उपक्रमांनी आरोग्यसेवा, शिक्षण, पोषण, उपजीविका आणि इतर अत्यावश्यक सेवांद्वारे 483 दशलक्षहून अधिक लोकांच्या जीवनावर सकारात्मक परिणाम घडवला आहे.
अरगोंडा, आंध्र प्रदेश/नाशिक । १ नोव्हेंबर २०२६: आरोग्यसेवा ही समुदाय परिवर्तनासाठी प्रभावी माध्यम ठरू शकते, हे दाखवत अपोलो हॉस्पिटल्स एंटरप्रायझेस लिमिटेड (AHEL) आणि अपोलो फाऊंडेशन यांनी आज आंध्र प्रदेशातील चित्तूर जिल्ह्यातील अरगोंडा येथे टोटल हेल्थ मॉडेलच्या प्रभावाचा गौरव केला. ग्रामीण रुग्णालयापासून सुरू झालेला हा प्रवास आता समुदाय विकासाच्या एकात्मिक दृष्टिकोनात विकसित झाला असून, आरोग्यसेवा, प्रतिबंधात्मक आरोग्य, शिक्षण, पोषण, सुरक्षित पिण्याचे पाणी, कौशल्य विकास आणि उपजीविकेच्या संधी यांना एकत्र आणत 483 दशलक्षांहून अधिक लोकांच्या जीवनावर सकारात्मक परिणाम घडवला आहे.
2013 मध्ये अपोलो फाऊंडेशन ने अरगोंडा येथे सुरू केलेला टोटल हेल्थ हा AHEL चा CSR उपक्रम असून, तो अपोलोच्या आरोग्यसेवेच्या दृष्टीकोनाचा विस्तार करत केवळ वैद्यकीय उपचारांपलीकडे जाऊन आयुष्यभराच्या सर्वांगीण आरोग्यावर परिणाम करणाऱ्या व्यापक घटकांवर लक्ष केंद्रित करतो. स्थापनेपासून हा उपक्रम 23 हून अधिक भौगोलिक क्षेत्रांमध्ये विस्तारला आहे, 2 लाखांहून अधिक योग प्रशिक्षण सत्रे आयोजित केली आहेत आणि आपल्या पौष्टिक आहार कार्यक्रमाद्वारे 10.89 लाखांहून अधिक भोजन पुरविले आहेत. तसेच, वस्त्रोद्योग आणि ज्यूट उत्पादन युनिट्सच्या माध्यमातून 300 हून अधिक महिलांना ग्रामीण भागात रोजगार उपलब्ध करून दिला आहे.
या प्रवासाबाबत भाष्य करताना, अपोलो हॉस्पिटल्स ग्रुप चे संस्थापक अध्यक्ष डॉ. प्रताप सी. रेड्डी म्हणाले, “अरगोंडा हे माझ्या प्रवासाची सुरुवात झालेले ठिकाण आहे आणि यामुळे माझा हा विश्वास नेहमीच अधिक दृढ झाला आहे की, दर्जेदार आणि परवडणारी आरोग्यसेवा प्रत्येक भारतीयापर्यंत पोहोचली पाहिजे, तो कुठेही राहत असला तरी. आम्ही या गावात आधुनिक वैद्यकशास्त्र आणण्यापासून सुरुवात केली. मात्र आरोग्यसेवेचे खरे सामर्थ्य केवळ आजारांवर उपचार करण्यात नसून, लोकांना प्रगती करण्यासाठी आवश्यक परिस्थिती निर्माण करण्यात आहे. औषधोपचार जीव वाचवू शकतात, परंतु एखाद्या पिढीच्या आरोग्यात बदल घडवण्यासाठी आपल्याला लोक ज्या परिस्थितीत जीवन जगतात ती परिस्थितीदेखील बदलावी लागेल. माझा विश्वास आहे की अरगोंडा स्वतःपेक्षा मोठ्या एका संकल्पनेचे प्रतीक बनेल : अधिक निरोगी भारत केवळ त्याच्या मोठ्या शहरांमध्येच नव्हे, तर अगदी लहान गावांमध्येही घडवला जाईल.”
अपोलो हॉस्पिटल्स एंटरप्रायझेस लि. च्या कार्यकारी उपाध्यक्ष सुश्री प्रीथा रेड्डी यांनी पुढे सांगितले, “गेल्या दोन दशकांत अपोलो हॉस्पिटल्स अरगोंडा ने हे सिद्ध करून दाखवले आहे की आरोग्यसेवेचा प्रभाव केवळ वैद्यकीय उपचारांपुरता मर्यादित नसतो. आपल्या अग्रणी मॉडेलद्वारे या रुग्णालयाने केवळ आरोग्यविषयक परिणामांमध्ये सुधारणा केली नाही, तर महिलांना उपजीविकेच्या संधी उपलब्ध करून दिल्या, कुटुंबांना बळकटी दिली आणि समुदायांना त्यांच्या आरोग्याची जबाबदारी स्वतः स्वीकारण्यास सक्षम केले.”
आरोग्यसेवेच्या पलीकडे जाऊन अधिक निरोगी समुदायांची उभारणी:
अपोलो फाऊंडेशन आपल्या विविध विभागांद्वारे आणि भागीदार संस्थांच्या माध्यमातून, ज्यामध्ये टोटल हेल्थ, बिलियन हार्ट्स बीटिंग फाऊंडेशन, अपोलो टेलिमेडिसिन नेटवर्किंग फाऊंडेशन, SACHi आणि अरगोंडा विकास ट्रस्ट यांचा समावेश आहे, समुदाय-केंद्रित विविध उपक्रम राबवते. या उपक्रमांमध्ये प्राथमिक आरोग्यसेवा, निदान सेवा, टेलिमेडिसिन, मोबाइल वैद्यकीय सेवा, कर्करोग तपासणी आणि उपचारांची उपलब्धता, तसेच मुलांसाठी मोफत हृदय शस्त्रक्रिया आणि आयुष्यभराचा फॉलो-अप यांचा समावेश आहे.
उपजीविका निर्मिती हा टोटल हेल्थचा आणखी एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ आहे. अरगोंडा, अमराबाद आणि चेवेल्ला येथील वस्त्रनिर्मिती आणि ज्यूट उत्पादन युनिट्सच्या माध्यमातून हा कार्यक्रम महिलांच्या आर्थिक स्वावलंबनाला प्रोत्साहन देतो. केवळ गेल्या एका वर्षात, या युनिट्समध्ये कार्यरत असलेल्या सुमारे 300 महिलांनी जवळपास 2.9 लाख ज्यूट पिशव्या आणि 1.25 लाखांहून अधिक कपड्यांचे तुकडे तयार केले.
अपोलो हॉस्पिटल्स एंटरप्रायझेस लि. च्या उपाध्यक्षा – CSR आणि प्रकल्प संचालक, सुश्री उपासना कामिनेनी कोनिडेला म्हणाल्या, “अरगोंडाने हे दाखवून दिले आहे की दीर्घकालीन आरोग्यविषयक परिणाम रुग्णालयाच्या भिंतींच्या पलीकडे निर्माण होतात. येथे आम्ही पाहिलेला बदल हे दर्शवतो की एकात्मिक, समुदायाच्या नेतृत्वाखाली राबवलेली आरोग्यसेवा मॉडेल्स कशाप्रकारे शाश्वत परिवर्तन घडवू शकतात आणि इतर राज्ये तसेच सेवांपासून वंचित असलेल्या प्रदेशांमध्ये त्याची पुनरावृत्ती करण्यासाठी एक आदर्श आराखडा ठरू शकतात.”
घराजवळ अस्थिरोग उपचारांची सुविधा: अरगोंडामध्ये 1,000 गुडघा प्रत्यारोपण शस्त्रक्रियांचा टप्पा:
मोठ्या शहरांपुरतीच जागतिक दर्जाची आरोग्यसेवा मर्यादित राहू नये, या ठाम विश्वासातून अपोलो हॉस्पिटल्स ग्रुप चे संस्थापक अध्यक्ष डॉ. प्रताप सी. रेड्डी यांनी 2000 मध्ये आपल्या जन्मगावी अरगोंडा येथे 50 खाटांचे दुय्यम आरोग्यसेवा रुग्णालय स्थापन केले. त्यानंतर 26 वर्षांनी, अपोलो हॉस्पिटल्स अरगोंडा ने 1.67 लाखांहून अधिक रुग्णांना सेवा दिली असून 12,000 हून अधिक शस्त्रक्रिया पूर्ण केल्या आहेत. यामध्ये 1,000 टोटल नी रिप्लेसमेंट (TKR) शस्त्रक्रियांचा महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठण्यात आला आहे. ही कामगिरी ग्रामीण भागातील समुदायांसाठी प्रगत आरोग्यसेवा उपलब्ध करून देणे शक्य असल्याचे अधोरेखित करते आणि विशेष उपचारांसाठी रुग्णांना दूरच्या शहरांमध्ये प्रवास करण्याची गरज कमी करते.
रुग्णालयाच्या टोटल नी रिप्लेसमेंट कार्यक्रमाने सातत्याने प्रगती केली असून, 2019 मधील 100 शस्त्रक्रियांवरून तो 2022 मध्ये 500 आणि आता 1,000 शस्त्रक्रियांपर्यंत पोहोचला आहे. डॉ. मदन मोहन रेड्डी, डॉ. विजय किशोर कोंडरेड्डी, डॉ. कुणाल पटेल आणि व्यापक वैद्यकीय पथकाच्या नेतृत्वाखाली एका दिवसात 19 गुडघा प्रत्यारोपण शस्त्रक्रिया यशस्वीरित्या पूर्ण करून रुग्णालयाने आपल्या वैद्यकीय क्षमतांचे आणखी एक प्रभावी उदाहरण सादर केले आहे.
कॅलिफोर्निया युनिव्हर्सिटी ऑफ सायन्स अँड मेडिसिनच्या हृदयरोग विभागातील क्लिनिकल असोसिएट प्राध्यापक डॉ. जयपाल (अनिल) रेड्डी, “अपोलो हॉस्पिटल्स अरगोंडा हे ‘हील इन इंडिया’ या दृष्टिकोनाचे एक प्रभावी उदाहरण आहे, जे सिद्ध करते की जागतिक दर्जाची आरोग्यसेवा भौगोलिक मर्यादांमुळे मर्यादित राहण्याची गरज नाही. अमेरिकेत वैद्यकीय व्यवसाय करणारा डॉक्टर आणि अरगोंडाचा मूळ रहिवासी म्हणून, माझ्याच गावात प्रगत शस्त्रक्रिया, अतिदक्षता सेवा, आपत्कालीन सेवा आणि निदान सुविधा उपलब्ध असल्याचा मला अभिमान वाटतो. डॉ. प्रताप सी. रेड्डी यांच्या दूरदृष्टीने केवळ एक रुग्णालयच उभारले नाही, तर येणाऱ्या पिढ्यांसाठी कायमस्वरूपी आरोग्यसेवेचा वारसाही निर्माण केला आहे.”
