नाशिक | दि. ३ नोव्हेंबर २०२६: दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर फटाक्यांमुळे होणाऱ्या ध्वनी प्रदूषणावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (MPCB) सज्ज झाले आहे. यंदा नाशिक शहरातील पाच प्रमुख ठिकाणी ध्वनी पातळीची मोजणी केली जाणार असून, लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी होणाऱ्या फटाक्यांच्या आतषबाजीवर विशेष लक्ष केंद्रित केले जाणार आहे. यासाठी सीबीएस, दहीपूल, पंचवटी, सिडको आणि बिटको पॉइंट येथे विशेष पथके तैनात राहणार आहेत.
दिवाळीच्या काळात फटाक्यांची आतषबाजी, वाहनांची वाढती वर्दळ आणि बाजारपेठांमधील गर्दी यामुळे शहरातील ध्वनी पातळीत मोठी वाढ होते. याची नोंद घेण्यासाठी प्रदूषण नियंत्रण मंडळाकडून दरवर्षी शहरातील निवडक ठिकाणी ध्वनी मोजणी केली जाते. यंदाही सकाळी आणि रात्री अशा दोन्ही वेळांमध्ये ध्वनी पातळीची नोंद घेतली जाणार आहे. या आकडेवारीच्या आधारे दिवाळीनंतर सविस्तर अहवाल तयार करण्यात येईल.
गेल्या काही वर्षांच्या निरीक्षणांमध्ये दहीपूल आणि सीबीएस परिसरात ध्वनीची पातळी अधिक असल्याचे निदर्शनास आले होते. त्यामुळे यंदाच्या मोजणीत या दोन ठिकाणांच्या नोंदींकडे विशेष लक्ष असणार आहे.
या पाच ठिकाणी होणार तपासणी
शहरातील वाहतूक, बाजारपेठा, निवासी वस्ती आणि गर्दीचे स्वरूप लक्षात घेऊन पाच ठिकाणांची निवड करण्यात आली आहे.
- सीबीएस : वाहतुकीची वर्दळ, गर्दी आणि व्यापारी परिसर.
- दहीपूल : गजबजलेली बाजारपेठ आणि दाट लोकवस्ती.
- पंचवटी : धार्मिक स्थळे आणि निवासी परिसर.
- सिडको : निवासी व व्यापारी वस्तीचा मिश्र भाग.
- बिटको पॉइंट : वाहतूक आणि बाजारपेठेचा प्रभाव असलेला परिसर.
या सर्व ठिकाणांवरील ध्वनी पातळीच्या नोंदी दिवाळीनंतर जाहीर केल्या जाणार आहेत. त्यामुळे शहरातील कोणत्या भागात ध्वनी प्रदूषणाची समस्या अधिक तीव्र होती आणि निर्धारित मर्यादेचे किती उल्लंघन झाले, हे स्पष्ट होणार आहे.
रहिवासी भागासाठी ५५ डेसिबलची मर्यादा:
ध्वनी प्रदूषणासंदर्भातील नियमांनुसार, रहिवासी क्षेत्रात सकाळी ६ ते रात्री १० या वेळेत ध्वनीची कमाल मर्यादा ५५ डेसिबल, तर रात्री १० ते सकाळी ६ या वेळेत ४५ डेसिबल निश्चित करण्यात आली आहे. दिवाळीत फटाक्यांच्या आवाजामुळे या मर्यादेचे उल्लंघन होण्याची शक्यता असते.
ध्वनी प्रदूषणाचा नागरिकांच्या आरोग्यावर होणारा परिणाम लक्षात घेता, कमी आवाजाचे फटाके वापरावेत आणि ध्वनी प्रदूषण टाळण्यासाठी नागरिकांनी सहकार्य करावे, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
